Is ergonomisch werken verplicht?

Kort gezegd: ja, ergonomisch werken is wettelijk verplicht. Volgens de Arbowet moeten werkgevers zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Dit betekent onder meer dat zij verplicht zijn om maatregelen te nemen die fysieke belasting beperken en klachten als rug-, nek- en schouderpijn helpen voorkomen. Lees in deze blog alles over waarom ergonomisch werken verplicht is, aan welke eisen werkgevers moeten voldoen en wat er moet gebeuren qua ergonomie bij thuiswerken.

Wat houdt ergonomisch werken in?

Ergonomisch werken betekent volgens de Arbowet dat een werkgever verplicht is om te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek voor alle werknemers. Werkgevers moeten de werkplek zo inrichten dat deze voldoet aan ergonomische principes, maar ook is afgestemd op de fysieke eigenschappen van de werknemer. Dit geldt voor zowel kantoorwerkplekken als thuiswerkplekken. Het doel is om lichamelijke belasting zoveel mogelijk te beperken.

Het is daarnaast belangrijk dat langdurig statisch werk, zowel zittend als staand, afgewisseld wordt met beweging. Ook dat is onderdeel van een goede ergonomische werkstijl. Dit kan gefaciliteerd worden door bijvoorbeeld loopband bureaus, waarmee een werknemer kan lopen tijdens het werken of bijvoorbeeld een bureaufiets, waarmee de werknemer kan fietsen achter zijn of haar bureau.

Ook bij het langdurig zitten is ergonomisch werken verplicht. Een ergonomische bureaustoel met een goede ondersteuning verbetert de zithouding van werknemers en kan samen met een in hoogte verstelbaar bureau veel doen voor het werkcomfort.

Waarom is een goede ergonomische houding belangrijk?

Een juiste werkhouding voorkomt fysieke klachten zoals RSI en rug- en nekproblemen, maar verhoogt ook de productiviteit. Langdurig werken in een verkeerde houding kan leiden tot vermoeidheid, concentratieverlies en zelfs langdurig ziekteverzuim. Een goede ergonomische werkhouding draagt bij aan duurzaam inzetbare medewerkers en het is voor werkgevers dus zeker rendabel om hier geld en energie in te steken.

Praktische tips voor een betere werkhouding:

• Zorg dat je voeten plat op de vloer of op een voetensteun staan;
• Stel je stoel zo in dat je knieën in een hoek van 90 graden staan;
• Zorg dat je onderarmen horizontaal liggen bij het typen;
• Plaats je beeldscherm op ooghoogte zodat je je nek niet hoeft te buigen;
• Wissel zitten en staan af en neem regelmatig pauzes.

Meer informatie over de juiste werkhouding vind je in ons artikel over goede zithoudingen.

Ergonomie bij thuiswerken

Ook bij thuiswerken blijft de werkgever verantwoordelijk voor goede arbeidsomstandigheden. Sinds de toename van hybride werken is dit onderwerp actueler dan ooit. De werkgever is niet verplicht om alle ergonomische middelen thuis te leveren, maar wél om hierin te voorzien of de mogelijkheid daartoe te faciliteren. Denk hierbij aan:

• Het verstrekken van ergonomische hulpmiddelen;
• Een tegemoetkoming bij de aanschaf van ergonomische hulpmiddelen door de werknemer;
• Het geven van werkplekadvies of het laten uitvoeren van een thuiswerkplekinspectie.

IKB-budget

Met het Individueel Keuzebudget (IKB) kan een werknemer zijn of haar thuiswerkplek inrichten. Hieronder vallen verlichting, opbergsystemen, raambekleding en vloerbedekking. Check ook altijd waar je je IKB-budget niet aan mag besteden bij het inrichten van je thuiswerkplek! IKB mag namelijk niet ingezet worden voor de aanschaf van middelen die onder de arbovoorzieningen thuiswerkplek vallen. Deze kunnen namelijk gedeclareerd worden bij de werkgever die de vereiste arbovoorzieningen voor een ergonomische thuiswerkplek moet faciliteren.

Arbeidsvoorzieningen: ergonomische hulpmiddelen

Er zijn diverse hulpmiddelen die vereist zijn voor ergonomisch werken. Een werkgever moet de volgende hulpmiddelen aanbieden:

• Verstelbare bureaustoel
• Verstelbaar bureau
• Standaard toetsenbord
• Standaard muis
• In hoogte verstelbaar beeldscherm

In het geval dat er het bureau niet laag genoeg kan worden ingesteld is een voetensteun nodig. Wanneer er gewerkt wordt met laptops zonder los toetsenbord dan is een laptophouder nodig.

Naast de verplichtingen vanuit de werkgever, kan een werknemer er zelf ook nog voor kiezen om andere hulpmiddelen aan te schaffen om het werkcomfort te verhogen. Daarbij kun je denken aan extra instrumenten zoals een monitorstandaard of polssteunen voor het toetsenbord.

Ook wordt er steeds meer geëxperimenteerd met zitmogelijkheden. Een standaard bureaustoel is vaak al niet meer voldoende. Deze moet sowieso verstelbaar zijn, maar sommige mensen kiezen voor een compleet andere optie. Zo kun je een actieve zithouding creëren door gebruik te maken van een zitbal. Ook een andere houding dan de standaard zithouding kan prettig zijn tijdens het werken. Zo zit je op een hele andere manier op een kniestoel. Hierbij is het altijd belangrijk om naar je lichaam te luisteren. Dit soort hulpmiddelen werken niet voor iedereen.

Daarnaast kunnen hulpmiddelen zoals ergonomische muizen of ergonomische toetsenborden uitkomst bieden bij RSI-klachten of andere problemen bij veel computer- en typewerk.

Wanneer je je werkplek wilt verbeteren op ergonomisch vlak is het altijd verstandig om te overleggen met je werkgever. Zo kun je achterhalen welke hulpmiddelen worden vergoed en welke je eventueel zelf aan moet schaffen. Doe vooraf goed onderzoek of vraag ergonomisch advies via je werkgever of een arbodienst zoals ArboNed of ArboCentrum.

Meer weten over ergonomisch werken en hulpmiddelen? Lees er alles over in ons artikel over ergonomische hulpmiddelen.