Wat is een fixed mindset vs een growth mindset?

Waarom lukt het de een om te groeien, terwijl de ander vast blijft zitten in oude gewoontes? Het verschil is vaak te vinden in je mindset. De manier waarop je denkt over jezelf, wat je kunt en hoe je kunt groeien, bepaalt hoe je omgaat met uitdagingen en moeilijke situaties. Sommigen denken kwaliteiten niet te kunnen veranderen, terwijl anderen juist kijken naar de mogelijkheden om te groeien. Deze twee soorten waarop je denkt zijn de fixed mindset en de growth mindset. In deze blog ontdek je wat ze precies betekenen, hoe ze jouw gedrag beïnvloeden en hoe je zelf de stap maakt naar een groei mindset.

Wat is een fixed mindset?

Een fixed mindset, ook wel een statische mindset genoemd, betekent dat je gelooft dat je kwaliteiten vaststaan. Je denkt dat je talenten en vaardigheden grotendeels aangeboren zijn en dat je deze niet of nauwelijks kunt veranderen. Daarmee aanvaard je makkelijker en sneller dat iets niet lukt of zie je minder mogelijkheden tot groei. De volgende gedachtes zijn typerend voor een fixed mindset:

• “Ik ben hier gewoon niet goed in.”
• “Anderen kunnen dit veel beter dan ik.”
• “Als ik faal, betekent dat dat ik niet geschikt ben.”
• “Ik wil geen fouten maken.”

Mensen met een vaste mindset vermijden ook vaak uitdagingen. Niet omdat ze lui zijn, maar omdat ze bang zijn om te falen. Fouten voelen namelijk als een bevestiging dat ze tekortschieten. Daardoor blijf je hangen in je comfortzone. Je kiest taken waarvan je zeker weet dat je ze aankunt en vermijdt uitdagingen, terwijl deze je juist kunnen helpen groeien.

Ook feedback wordt vaak persoonlijk opgevat. Kritiek voelt als een aanval, in plaats van een kans om jezelf te verbeteren. Daarbij is het vaak ontmoedigend in plaats van inspirerend als anderen succesvol zijn.

Een fixed mindset houdt je klein. Niet omdat je het niet kunt, maar omdat je gelooft dat je het niet kunt.

Wat is een growth mindset?

Een growth mindset, oftewel een groei mindset, is het tegenovergestelde: je gelooft dat je jezelf kunt ontwikkelen. Je ziet vaardigheden niet als iets dat vast staat, maar als iets wat kan groeien met inzet, oefening en doorzettingsvermogen. Fouten zijn geen eindpunt, maar onderdeel van het leerproces. Typische gedachten voor iemand met een growth mindset zijn:

• “Ik kan dit nog niet, maar ik kan het leren.”
• “Fouten helpen me leren.”
• “Als ik oefen, word ik er beter in.”
• “Uitdagingen zijn mogelijkheden om me te verbeteren.”

Met een groei mindset ga je anders om met tegenslagen. In plaats van op te geven, zie je obstakels als een kans om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen. Je staat ook meer open voor feedback. Je gebruikt het als input om te groeien, niet als bewijs dat je hebt gefaald. Daarnaast laat je je inspireren door het succes van anderen, omdat je gelooft dat jij dat niveau ook kunt bereiken.

Wat wel belangrijk is om te weten is dat een growth mindset niet betekent dat alles altijd maar lukt. Het betekent dat je bereid bent om te leren, zelfs als het moeilijk is. Vaak zien we dat discipline motivatie overtreft bij het behalen van succes.

Growth mindset vs fixed mindset: wat is het verschil?

Het verschil tussen tussen een fixed en growth mindset zit met name in hoe je naar ontwikkeling kijkt. Met een fixed mindset zie je je vaardigheden en kwaliteiten als een eindpunt. Je denkt: dit is wat ik kan en daar moet ik het mee doen. Met een growth mindset zie je je capaciteiten als een startpunt: iets wat je continu kunt verbeteren.

Bekijk onderstaande podcast om snel een beeld te krijgen van deze twee mindsets en hoe ze impact hebben op je leven.

Of je je mindset als vast ziet of als groei heeft veel invloed op verschillende factoren in je leven:

1. Omgaan met uitdagingen

Met een fixed mindset vermijd je uitdagingen om te voorkomen dat je faalt. Met een growth mindset zoek je ze juist op, omdat je weet dat het mogelijkheden zijn om te groeien.

2. Reactie op fouten

Bij een vaste mindset wil je het liefst altijd fouten vermijden. Bij een groei mindset zijn fouten juist leermomenten.

3. Inspanning en inzet

Mensen met een fixed mindset kunnen inspanning zien als een teken dat ze van nature niet goed genoeg zijn. Mensen met een growth mindset zien inzet als een middel om het doel te bereiken.

4. Feedback en kritiek

Bij een vaste mindset voelt feedback persoonlijk en negatief. Bij een groei mindset zie je het als een waardevolle terugkoppeling om jezelf te verbeteren.

5. Succes van anderen

Als je een fixed mindset hebt, kan het succes van anderen bedreigend voelen voor je eigen kunnen. Met een growth mindset werkt het juist motiverend.

Wat je mindset zo krachtig maakt, is dat het een soort filter is. Het bepaalt hoe jij situaties interpreteert en welke keuzes je maakt. Die keuzes bepalen uiteindelijk jouw resultaten. Je mindset bepaalt dus voor een groot deel in hoeverre je kansen benut en succesvol bent.

Je kunt je dus voorstellen dat het verschil tussen een growth mindset en een fixed mindset bepaalt of je vast blijft hangen of doorgroeit. Het loont echt om ruimte te maken voor fouten, ontwikkelingen en groei, want je zult merken dat je hierdoor veel makkelijker je doelen kunt bereiken.

Hoe ga je van een vaste mindset naar een groei mindset

Het goede nieuws is dat je mindset niet vaststaat. Zelfs als je nu vooral een fixed mindset hebt, kun je die stap voor stap veranderen naar een groeimindset. Het begint met bewustwording.

• Herken je gedachten: let eens op hoe je tegen jezelf praat. Zeg je bijvoorbeeld snel “ik kan dit niet”?, dan kun je dit vervangen door “ik kan dit nog niet”. Dat ene woordje maakt een wereld van verschil. Het opent namelijk de deur naar groei.
• Zie fouten als feedback: in plaats van boos op jezelf te worden omdat je fouten maakt, kun je je beter bedenken wat je ervan hebt geleerd. Door fouten te analyseren in plaats van te vermijden, heb je er daadwerkelijk iets aan.
• Focus op het proces, niet alleen op het resultaat: veel mensen richten zich alleen op het einddoel, maar je leert het meeste van het proces naar het doel toe. Beloon jezelf dus ook voor je inzet en doorzettingsvermogen, niet alleen voor je succes.
• Stap uit je comfortzone: je kunt alleen groeien als je uit je comfortzone stapt. Dat betekent dat je jezelf bewust in situaties moet begeven die spannend zijn en waar de kans op fouten groter is. Begin klein. Doe iets wat je normaal zou vermijden en bouw dat langzaam op.
• Omring jezelf met groei: de mensen en dingen om je heen hebben invloed op je mindset. Zoek dus inspiratie op bij mensen die zich ook willen blijven ontwikkelen of dingen die motiverend voor je zijn. Dat werkt aanstekelijk. Zo kun je bijvoorbeeld eens een boek over mindset lezen, zoals Miracle Morning, waarin je alles leert over het veranderen van je gewoontes.

En onthoud: een growth mindset ontwikkelen is geen quick fix. Het is een proces dat tijd kost. Je zult soms terugvallen in oude patronen en dat is oké. Het belangrijkste is dat je blijft oefenen. Daar zit juist de groei.

Ruimte om te groeien

Je mindset bepaalt hoe je naar jezelf en anderen kijkt, hoe je omgaat met uitdagingen en uiteindelijk hoe ver je komt met je doelen. Met een fixed mindset blijf je hangen in wat je denkt dat je bent, terwijl je met een growth mindset ziet wat je kunt worden. Het verschil zit niet in talent, maar in hoe je je opstelt. En het mooiste? Je hebt daar zelf invloed op. Iedere keer dat jij kiest om te leren in plaats van op te geven, train je jouw groei mindset.